Więc jak wszędzie, tak i w kinie wampiry wgryzły się dość głęboko w kulturze masowej. Nie da się już dziś wyobrazić sobie horrorów bez owego motywu. Znamy je w mitologii jako lamie i empuzy, a w naszej kulturze jako strzygi. Co kraj to obyczaj, jednak łączy je jedno - żądza krwi. Często wampirem nazywano krwawych władców. W historii Europy mieliśmy do czynienia z plagą wampiryzmu w XVIII wieku w okolicach Siedmiogrodu, Serbii i Grecji. Owe krainy stały się scenerią historii o wampirach.

Jednym z najsłynniejszych literackich wampirów to Lord Ruthven, postać stworzona przez Johna Williama Polidori, lekarza i przyjaciela Byrona. Opisana w niej postać bladolicego, wychudzonego młodzieńca w czarnym płaszczu stała się pierwowzorem dzisiejszego obrazu wampira. Jedynie nieliczni autorzy odbiegli od tego wzoru, byli to Joseph Sheridan Le Fanu, pastor. W noweli „Camilla” pojawiła się przesiąknięta erotyzmem kobieta (ech lubieżnik z tego świętobliwego pana). Oraz Mikołaj Gogol pisząc „Wija”. Jednak dziś za najważniejsze dzieło uważa się książkę Brama Stokera „Dracula”. U tegoż autora pojawia się też alter ego wampira i największy wróg tego rodu - doktor Van Helsing.

Powstały setki filmów traktujące na poważnie ten temat. W 1921 roku Friedrich Wilhelm Murnau stworzył „Nosferatu” kładąc kamień węgielny pod wszystkie horrory. Spod jego rąk wychodzi dzieło niezwykłe i mroczne, a schemat fabularny z niewielkimi zmianami będzie powielany po dziś dzień. Młody pośrednik handlu nieruchomościami Hutter jedzie do Transylwanii żegnany przez żonę, która ma złe przeczucia co do tej podróży. Ma zaoferować pewnemu hrabiemu Orlokowi dom w Wisborgu na polecenie swego pracodawcy Knocka, który uprawia czarną magię. Hrabia Orlok to wampir Nosferatu, w którego szpony dostaje się Hutter. Nosferatu zafascynowany obrazem żony Huttera w medalionie wyrusza statkiem mordując kolejno marynarzy.

W filmie tym Murnau stosuje wręcz naturalistyczny sposób filmowania bez efektów oświetlenia, a akcja dzieje się w plenerach bez atelier co jak na owe czasy było niebywałe. Trików tu jest jak na lekarstwo, co też wyróżnia to dzieło.

W 1931 roku Carl Theodor Dreyer stworzył „Wampira” bazując na książce „Camilla”. Stworzył eksperymentalne dzieło przy użyciu niezwykłych przesłon obiektywu. Zmusiło to do spowolnienia ruchów postaci, co wygląda groteskowo, gdyż ludzie poruszają się niczym w letargu. Bohaterem filmu jest David Gray - człowiek znikąd, który zjawia się po wschodzie słońca w wiosce. Akcja rozwija się dopiero, gdy obudzony ze snu widzi w pokoju nieznajomą postać, która wręcza mu paczkę. Daje mu ją ze słowami, by otworzyć ją w przypadku jego śmierci. Okazuje się, że był to właściciel pobliskiego zamku i ojciec dwóch córek. Jego starsza córka Leone cierpi na dziwną chorobę...

Jest to arcydzieło stylu, jak twierdzą liczne źródła, trudno mi jest się z tym nie zgadzać skoro nie widziałem tego filmu, a jedynie o nim słyszałem i czytałem „małe co nieco”.

Postać wampira kino dość szybko pochwyciło w swe szpony by nie wypuścić do dnia dzisiejszego. Owa postać przyciągała swą tajemniczością, złem, a także erotyzmem. Ludzie zawsze chcieli się bać (w rozsądnych dawkach) co producenci na całym świecie wykorzystują do napełniania swych sakiewek obrazami często dość miernej jakości.

Przeciętnemu „oglądaczowi” wampir kojarzy się przede wszystkim z ciemnowłosym mężczyzną w eleganckim garniturze z nieodłączną peleryną, oczywiście z nad wyraz wyrośniętymi kłami, gryzieniem pięknych dziewcząt w szyję, spaniu w trumnie no i oczywiście z czosnkiem, którego to mają się te potwory bać. Klasyką tej postaci został już za życia Bela Lugosi. Wiele wampirycznych ról na swym końce zaliczył też Christopher Lee. Stworzyli oni szablon jakim dziś odbieramy takie postacie.

W pierwszych filmach wampiryczna postać była także okazją do pokazania większych kawałków nagiego, kobiecego ciała!! Cenzorzy choć marudzili to przepuszczali te „szyjne akty” ;) Powstało też kilka obrazów skupiających się przede wszystkim na erotyce postaci choćby „...i umrzeć z rozkoszy”.

Przeskoczymy kawałek dalej (bo twórca tegoż tekstu powoli wymięka nad mnogością pozycji, które należałoby choćby pokrótce tu zaprezentować) by dopaść film naszego produktu eksportowego wysokiej klasy czyli Romana Polańskiego i jego „Nieustraszonych pogromców wampirów”. Film porządnie zrobiony, do którego powraca się z wielką przyjemnością i w dodatku ukazuje wampiry jak trzeba. Nieodzowne osikowe kołki w dłoniach „nieustraszonych”, brak odbić w lustrach (scena balowa),wampiry i nieodzowny motyw kobiecej szyi... arrrr. Jak dla mnie jest to mniej poważna, ale za to obowiązkowa pozycja dla każdego maniaka, wielbiciela czy psychopaty lubiącego wampiry.

W 1992 powstał jak dla mnie najlepszy film w tym klimacie, „Drakula”. Francis Ford Coppola ukazał nam „prawdziwe” oblicze Vlada Palownika w wielce wykwintnej i wyrafinowanej formie trzymanej do tej pory dla „poważnych” (tak moi drodzy są ludzie na tym świecie dla których filmy grozy i horrory to nie jest poważne, ani dobre kino) produkcji. Cudowna rola Garego Oldmana, który od tego filmu i „Leona Zawodowca” rozpoczął aktorską drogę psychopatów. Zagrały tu jeszcze takie gwiazdy jak Anthony Hopkins, Winona Ryder (chyba jedna z jej najlepszych ról obok „Edwarda Nożycorękiego”), Keanu Reeves, czy też nieznana wtedy aż tak jak dziś Monica Bellucci. Nieśmiertelny motyw miłości przez wieki i otchłanie nie gryzł mnie jak w niejednym „poważnym” filmie, było to zrobione z wyczuciem i smakiem. W pewnym momencie nawet zacząłem żałować Drakuli... Należy także wspomnieć o idealnie dopasowanej do klimatu muzyce naszego rodaka Wojciecha Kilara.

W tym samym roku można było spotkać „Krwawą Marię”, taki sfeminizowany Drakula hehe. Kilka scen był tam godnych uwagi, jako całość jest to idealny film do obejrzenia na video - niby nic wielkiego a cieszy.

Natomiast bezspornie dobrym filmem jest „Wywiad z wampirem”. Znów zebrano śmietankę z holywooood i zrobiono z rozmachem kinowy obraz na podstawie książki Annie Rice (a niby skąd mieli wziąć dobry pomysł?). Brad Pitt, Christian Slater, Tom Cruise, Kirsten Dunst czy boski Antonio Banderas wystarczyli by zrobić porządne kino. Tu mogliśmy obejrzeć to ludzką stronę nieśmiertelnego życia, namacalnie poczuć plusy i minusy bycia „wybranym”. Pamiętam, że podczas seansu kinowego siedziałem na schodach bo nie było wolnych miejsc, pomimo że kupiłem bilet na miejsce siedzące...

Nie możemy też zapomnieć o niesamowitej jatce jaką sprezentował nam Robert Rodriguez w „Od zmierzchu do świtu” z 1996 roku. Film przepełniony odjechanymi pomysłami, a występująca tu śmietanka towarzyska daje z siebie wszystko... nawet wnętrzności. Historia dwóch braci uciekających przed prawem trafia do specyficznego baru na odludziu w Meksyku. Okazuje się, że jest on opanowany przez wampiry. Kilka scen chwalebnie przeszło test widza i zasiedla nasze umysły do dziś, choćby muzycy, czy taniec z wężem Salmy Hayek. Duet Rodrigez - Tarantino pokazał, że trzeba się go bać i podziwiać. Na domiar złego (dla przeciwników tego pana) Quentin pokazuje nam, że nie tylko jest wielkim reżyserem i scenarzystą, ale potrafi też dobrze zagrać i to z pełną dozą humorystycznego dystansu do siebie. Wart polecenia choćby dla aktorskich wybryczków i krwawej rzeźni.

W latach 90 znów posypało się nam filmów z niższej półki o wampirach, tytułów nie przytoczę bo większość z nich to były dzieła klasy „Z” żyjące tylko na wtórnym rynku wypożyczalni video. Należy jednak wspomnieć jednak o bardzo ważnym filmie „Blade: Wieczny łowca”. Kino akcji okraszone nowatorskim pomysłem (choć strasznie naciąganym, ale w co człowiek nie uwierzy by dobrze się bawić) by zrobić taką hybrydę człowieka z wampirem. Wbił się on na szczyty box office’ów w wielu krajach i przyczynił się pozytywnie dla innych wampirzych filmów przecierając dla nich szlak u producenckich sknerów. Jak przystało na kino akcji było tu sporo zapierających dech w piersiach obu płci pojedynków. Oglądaliśmy zapychając się popcornem jak katana Wesley’a Snipesa eksterminowała tych złych. Poniekąd obok zamierzonego efektu można dostrzec też pewien ciekawy jak dla mnie element - czyli brak prawdziwego dobra, przecież ten łowca sam jest jedna nogą złym wampirem. Tym dziełem nasi zębaci przyjaciele wkroczyli pod strzechy (muszę dodać, że film podobał się nawet mojemu starszemu, który nie lubi nadnaturalnych elementów w filmach). Powstała część druga, która poza motywem współpracy z wampirami i ciekawie zarysowanym (ale oczywiście nie pociągniętym dalej jak trzeba) motywem miłosnym zaprezentował nam tylko szaleńcze pojedynki, setki komputerowo obrabianych ujęć itp. itd. W gruncie rzeczy ta mnogość akcji obróciła się przeciwko temu filmowi, po prostu w pewnym momencie zaczyna nas nudzić ten nadmiar, gdzie nie daje się nam żadnej przerwy by nasze mózgi przetrawiły taką ilość danych. Ale nie ma co płakać, albo i jest... powstała także część trzecia „Blade: Mroczna Trójca”. Tutaj już wszystko postawiono do góry nogami i popsuto cały pozytywny smaczek jaki ostał się po części pierwszej.

Dla nieco młodszej widowni stworzono typowo młodzieżowy wybryk, serial „Buffy -postrach wampirów”. Nie krytykuję tego za bardzo, gdyż sam ładnych parę lat temu oglądałem by odpocząć. Typowa amerykańska nastolatka w typowym amerykańskim miasteczku uczy się w typowej amerykańskiej szkole, gdzie poznaje typowych amerykańskich przedstawicieli młodzieży... do tego jest jeszcze pogromcą wampirów... I oto mamy serial na ładnych kilka serii. Walki ze złem w każdej postaci, wyjścia z opresji godne MacGyvera, umiejętność walk wschodnich na wysokim poziomie - przeznaczonym tylko dla trenujących je przez wieeeele lat itd. W pewnym momencie dużą popularność zyskał Angel (ech nie ma to jak odpowiednie imię), wampir w którym zakochała się Buffy. Dzięki tej postaci, no i zapewne urodzie grającego go aktora zwęszono niezła kasę i zrobiono kolejny serial, tym razem tylko o Aniołku.

Dziś nie mamy co narzekać na brak filmów z wampirami choćby niedawne „Underworld” (swoją drogą dość udana pod względem rozrywkowym pozycja kinowa, lecz część druga zatraciła wszystkie plusy, powiela jedynie nijakość) po „Van Helsinga” gniota czystej wody, acz dobrą komedię. Co i rusz powstają kolejne lepsze bądź gorsze dzieła, nie musimy się już bać, że nie zobaczymy wampira już nigdy... choćby na kinowym ekranie.

Niedawno ujrzałem „Perfect Creature”, w którym nieco odwrócono rolę. Wampirze zastępy zwą się „Braćmi” i jak twierdzą żyją po to by służyć tak słabym istotom jakimi są dla nich ludzie. Jednak ludzie ich karmią dostarczając do kościołów krew (sic!), bez której nawet w tym filmie wampiry żyć nie mogą.

Autorzyna przejrzał (i wypisał te które pamięta) przed napisaniem powyższego tekstu takie oto filmy, w których dojrzeć można wampiry:
30 dni nocy - 30 days of Night (2007)
...i umrzeć z rozkoszy - Et mourir de plaisir (1960)
Adventures of young indiana jones: Masks of evil, The (1999)
Anioł Ciemności - Angel (1999)
Blade - Wieczny łowca - Blade (1998)
Blade - Wieczny łowca 2 - Blade 2 (2002)
Blade: Mroczna Trójca - Blade: Trinity (2004)
BloodRayne (2005)
BloodRayne II: Deliverance (2007)
Buffy - postrach wampirów - Buffy the Vampire Slayer (1992)
Cień wampira - Shadow of the Vampire (2000)
Dracula (1958)
Dracula vs. Frankenstein (1971)
Drakula - Dracula (1979)
Drakula - Dracula (1992)
Dracula - wampiry bez zębów Dracula - Dead and Loving it (1995)
Dracula II: Odrodzenie - Dracula II: Ascension (aka Wes Craven Presents Dracula II: Ascension) (2003)
Embrace of the Vampire (1994)
Hrabia Dracula - Count Dracula (1977)
Królowa potępionych - Queen of the Damned, The (2001)
Krwawa Maria - Innocent Blood (1992)
Liga Niezwykłych Dżentelmenów - League of Extraordinary Gentlemen, The (2003)
Nieustraszeni pogromcy wampirów - Fearless Vampire Killers, The (1967)
Nosferatu (1922)
Od zmierzchu do świtu - From Dusk Till Dawn (1996)
Od zmierzchu do świtu 2 - From Dusk Till Dawn 2 (1999)
Istota doskonała - Perfect Creature (2006)
Return of Dracula, The (aka Curse of Dracula, The/ Fantastic Disappearing Man, The) (1958)
Rodzina Potwornickich - Here Come the Munsters (aka Dracula 2 i 1/2) (1995)
Underworld (2003)
Underworld 2 (2006
Wywiad z wampirem - Interview with the Vampire (1994)
Van Helsing (2004)

A nawet znalazł motyw wampira w tych oto tytułach (pominiętych powyżej):
"Otra vez Drácula" (1970)
Billy the Kid kontra Drakula - Billy the Kid vs. Dracula (1966)
Black Sabbath - Tre volti della paura, I (1963)
Blacula (aka Black Dracula) (1972)
Cień wampira - Shadow of the Vampire (2000)
Children of Dracula (1994)
Chi o suu bara (aka Bloodsucking Rose/ Bloodthirsty Roses, The/ Evil of Dracula) (1974)
Cav. Costante Nicosia demoniaco, ovvero: Dracula in Brianza, Il (aka Demonic Womanizer Costante Nicosia, or: Dracula in Brianza, The) (1975)
Córka Draculi - Dracula's Daughter (aka Daughter of Dracula) (1936)
Czarna niedziela - Maschera del demonio, La (1960)
Doctor Dracula - Svengali (1978)
Dracula - Ojciec i Syn - Dracula Pčre et Fils (1977)
Drakula - Dracula (1979)
Drakula 2000 - Dracula 2000 (2000)
Dracula Książę Ciemności - Dracula: Prince of Darkness (aka Disciple of Dracula/ The Bloody Scream of Dracula / Revenge of Dracula/ Dracula 3) (1966)
Drakula: stronice z pamiętnika dziewicy - Dracula: Pages from a Virgin's Diary (2001)
Dracula Rising (1993)
Dracula w Pakistanie - Zinda Laash (aka Dracula in Pakistan / Living Corpse, The) (1967)
Dracula: The Resurrection (2000)
Dracula: A Chamber Musical (2000)
Embrace of the Vampire (1994)
Emotion: densetsu no gogo = itsukamita Dracula (1966)
Graf Dracula beißt jetzt auch in Oberbayern (aka Dracula Blows His Cool
Succhione, Il) (1979)
Goliat kontra wampiry - Maciste contro il vampiro (aka Goliath and the Island of Vampires / Goliath and the Vampires / Maciste Vs. the Vampire /Vampires, The) (1961)
Gran amor del conde Drácula, El (aka Cemetery Girls/ Cemetery Tramps/ Count Dracula's Great Love/ Count Dracula's Greatest Love/ Dracula's Great Love/
Dracula's Virgin Lovers/ Great Love of Count Dracula, The/ Vampire Playgirls) (1972)
Hello Dracula (1985)
Hrabina Dracula - Countness Dracula (1970)
House of Dracula (aka Wolf Man's Cure, The) (1945)
Imperio de Dracula, El (aka Empire of Dracula) (1967)
Killer Barbys vs. Dracula (2002)
Krew dla Draculi - Blood for Dracula (1974)
Książę Ciemności: Prawdziwa historia Draculi - Dark Prince: The True Story of Dracula (aka Passions of Dracula: A True Story) (2000)
Lady Dracula (1978)
Legenda siedmiu złotych wampirów - Legend of the 7 Golden Vampires, The (aka 7 Brothers Versus Dracula / 7 Brothers and a Sister Meet Dracula / 7 Brothers of Dracula / 7 Golden Vampires / Dracula and the Seven Golden Vampires / Seven Golden Vampires: The Last Warning / Last Warning, The / Legend of the Seven Golden Vampires, The ) (1974)
Lemora: A Child's Tale of the Supernatural (aka Lady Dracula/ Legendary Curse of Lemora/ Lemora, the Lady Dracula) (1973)
Mamma Dracula - Mama Dracula (1980)
Marca del Hombre-lobo, La (1968) (aka Hell's Creatures/ Frankenstein's Bloody Terror/ Mark of the Wolfman, The/ Vampire of Dr. Dracula, The/ Werewolf's Mark, The/ Wolfman of Count Dracula, The) (1972)
Narzeczona Draculi - Brides of Dracula, The (1960)
Od zmierzchu do świtu 3: Córka kata - From Dusk Till Dawn 3: The Hangman’s Daugher (2000)
Ukąszenia Drakuli - Scars of Dracula (1970)
Szatański plan Draculi - (aka Satanic Rites of Dracula, The / Count Dracula and His Vampire Bride/ Dracula Is Alive and Well and Living in London/ Dracula Is Dead... and Well and Living in London/ Rites of Dracula) (1974)
Santo y Blue Demon contra Drácula y el Hombre Lobo (aka Blue Demon Vs. Dracula and El Hombre Lobo/ Santo and Blue) (1973)
Skosztuj Krwi Draculi - Taste The Blood Of Dracula (1970)
Syn Draculi - Son of Dracula (1943)
Scarlet Countess (2001)
Wampiryczne lesbijki - Vampiras, Las (aka Heiress of Dracula, The/ Heritage of Dracula, The/ Lesbian Vampires/ Lesbian Vampires: The Heiress of Dracula/ Mal des Vampirs, Das/ Schlechte Zeiten für Vampire/ Sign of the Vampire, The/ Signo del vampiro, El/ Strange Adventure of Jonathan Harker, The/ Vampire Women, The/ Vampyros Lesbos: Die Erbin des Dracula/ Vampyros lesbos) (1971)
Vampyres (aka Blood Hunger / Daughters of Dracula / Satan's Daughters / Vampyres, Daughters of Dracula / Vampyres: Daughters of Darkness) (1974)

2008-03-05 15:52:49
sarna23