W latach 50. XX wieku zachodnia publiczność odkryła kino japońskie, wcześniej praktycznie za granicą nieznane. Na festiwalach kina artystycznego sukcesy święcił Akira Kurosawa i inni mistrzowie. Równolegle, w 1954 roku, narodził się Godzilla - gigantyczny jaszczur powołany do życia przez Ishiro Hondę w filmie "Godzilla: Król Potworów". Godzilla był pierwszą postacią kina popularnego, która przebiła się poza Japonię i podbiła świat. Zapoczątkował też nowy gatunek zwany "kaiju" - katastroficzne filmy o wielkich potworach. Nie miały one (i nie mają do dziś) na zachodzie swojego odpowiednika ani konkurencji. Przyciągają oryginalnością, a także umiejętnym połączeniem tradycji i nowoczesności. Godzilla ma wymiar mitologiczny, a jednocześnie działa w świecie współczesnym. Z czasem z groźnego jaszczura zmienił się w superbohatera, skutecznie współzawodniczącego o uwagę widzów z amerykańskimi komiksowymi herosami. Przez pół wieku japoński potwór zachował żywotność, stając się bohaterem jednej z największych i najdłuższych sag współczesnej kultury popularnej. Seria o Godzilli jest klasą samą w sobie, ma status ponadczasowy, zajęła nieusuwalne miejsce w naszej zbiorowej wyobraźni. Monstrum powracało 28 razy w filmach japońskich i w jednym amerykańskim oraz kreskówkach i niezliczonych komiksach. Shinichi Wakasa, specjalista od efektów specjalnych odpowiedzialny od końca lat 80. za wizerunek Godzilli, opisuje fenomen potwora krótko i bez fałszywej skromności: "Godzilla to największy wkład, jaki wniosła Japonia do filmowej fantastyki. Godzilla to japońska Myszka Miki".

Kiedy Godzilla debiutował na ekranie, był symbolem powojennych lęków Japończyków. Japonia nie otrząsnęła się jeszcze po atomowym ataku na Hiroszimę i Nagasaki. Pierwsze widowisko o Godzilli było czarno-białym filmem grozy - posępnym i katastroficznym. Monstrum zostało powołane do życia wskutek eksperymentów z bronią atomową. Przybywało od wschodu jak amerykańskie bombowce w 1945. Dla ówczesnego japońskiego widza Godzilla był czytelną metaforą nuklearnej apokalipsy.
Z budowy Godzilla przypomina drapieżne prehistoryczne gady, ma muskularne nogi, potężny ogon i krótkie łapy, jak u Tyranozaura. W pierwszych filmach mierzył około pięćdziesięciu metrów, by w późniejszych urosnąć do blisko stu. Zieje radioaktywnym strumieniem, a w niektórych filmach strzela także z oczu laserem. Oryginalne japońskie imię potwora brzmi Gojira. Nazwa powstała przez złożenie dwóch słów - kujira (wieloryb) i gorira (goryl). Aluzja do goryla jest nieprzypadkowa. Twórcy jaszczura byli pod wielkim i świeżym wrażeniem postaci King Konga – klasyczny amerykański film o monstrualnym gorylu z 1933 roku miał japońską premierę dopiero w roku 1952.
Z czasem pełne strachu powojenne lata przeminęły, sytuacja w Japonii poprawiała się, rozpoczął się gospodarczy boom i z filmu na film jaszczur robił się coraz sympatyczniejszy, aż stał się narodową maskotką Japończyków. Godzilla z plagi zmienił się w obrońcę ludzkości - walczył z innymi gigantycznymi potworami wymyślanymi przez legendarną wytwórnię Toho. Niepowtarzalny styl tych produkcji jest wynikiem szczególnej metody pracy japońskich twórców. Prawdziwy kaiju inscenizowany jest na żywo na planie filmowym. Główną rolę odgrywają mistrzowscy twórcy makiet i miniaturowych dekoracji oraz aktorzy wcielający się w potwory. W filmie z 1954 postać jaszczura odgrywał przebrany w kostium kaskader. Mimo postępu technik filmowych, wytwórnia Toho nigdy nie odstąpiła od tej zasady – obrazu Godzilli nie generuje się za pomocą komputerów, pod maską potwora zawsze kryje się człowiek.

A oto kilka ciekawostek związanych z filmami o Godzilli:
1. Filmy z Godzillą należą do gatunku daikaiju eiga (filmy o wielkich potworach) i szerzej - tokusatsu (filmy z efektami specjalnymi).
2. Hollywoodzka produkcja Rolanda Emmericha pt. "Godzilla" (1998) nie została zaakceptowana przez prawdziwych fanów. Problemem była postać potwora, którą wygenerowano komputerowo i która znacznie różniła się od oryginału. Dla prawdziwego miłośnika Godzilla był, jest i będzie aktorem w gumowym kostiumie.
3. Głos potwora stworzył Akira Ifukube, kompozytor muzyki do wielu kolejnych filmów o Godzilli. Dłonią w żaroodpornej rękawicy przesuwał w górę i w dół po strunach kontrabasu. Nagrany dźwięk puszczono od tyłu i tak powstał ryk Godzilli.
4. Godzilla jest postatomowym potworem swoich czasów - na początku lat 50. wszystkie gazety w Japonii pisały o tragicznym wypadku japońskiego kutra rybackiego w pobliżu wyspy, na której Amerykanie testowali kolejną bombę. Z kolei we wrześniu 1954 roku, na miesiąc przed premierą filmu, na północy Japonii spadł radioaktywny deszcz, będący efektem radzieckich testów nuklearnych.
5. Godzilla na początku sagi miał 50 metrów wzrostu, zaś w czasie jej trwania „podrósł” do wysokości 100 metrów.
6. Samo słowo gojira (wym. Go-dzi-la) jest neologizmem. Narodziło się z połączenia dwóch słów: goryl (gorira) i wieloryb (kujira).
7. Bardzo długo twórcy pierwszego filmu nie mogli się zdecydować, jak właściwie potwór ma wyglądać. Godzilla miał być gigantyczną ośmiornicą lub potworem z głową w kształcie grzyba (jako aluzja do postatomowego pochodzenia). Dopiero producent Tomoyuki Tanaka - po obejrzeniu „The Beast From 20 000 Fathoms” (z 1953 roku) - zdecydował, że Godzilla musi być potworem przypominającym dinozaura
8. Ludzie (zwykle kobiety i dzieci) byli w stanie nawiązywać kontakt z Godzillą w formie zbliżonej do przekazu telepatycznego.
9. W latach 60. w wytwórni Toho narodził się pomysł, by zrobić film z potworem doktora Frankensteina.
10. W połowie lat 70. Godzilla miał zmierzyć się z samym Księciem Ciemności, Lucyferem.
11. Fani Godzilli wiąż zakładają nowe fankluby i poprzebierani w wymyślne kostiumy, na ringach, które są pieczołowicie odtworzonymi miniaturami miast, urządzają walki potworów. Na pojedynki oficjalnej ligi kaiju przychodzą tłumy, a filmy z tych zawodów rozchodzą się ogromnych nakładach.
12. Pierwszy gumowy kostium Godzilli ważył ponad 90 kilogramów. Noszący go Haruo Nakajima, po przejściu 10 metrów, chciał zrezygnować z dalszej współpracy. Ostatecznie jednak nosił go wielokrotnie przez niemal 20 kolejnych lat.
13. We wszystkich 28 filmach wykorzystano w sumie 18 kostiumów Godzilli.

Powyższe informacje zostały przekazane przez Ale Kino!.

2010-02-27 20:28:00
sarna23